Snelheid of rust en zekerheid?

Bedrijfsopvolging blijft maatwerk. Soms krijg ik een belletje van een ondernemer die van mij de antwoorden verwacht op vele vragen.”Het liefst snel, ik ben er nu aan toe!” Dat kan! Of het dan ook een maatwerkadvies gaat worden is de grote vraag. De voorbereiding van een succesvolle bedrijfsopvolging vraagt tijd. Veel tijd. Vooral van de ondernemer zelf!

Het begint allemaal bij uw privésituatie. Hoe is uw inkomens- en vermogenspositie. Hoe zit de verwevenheid van zakelijk en privé vermogen in elkaar? Is er een duidelijke scheiding te maken? Heeft u beleggingen en hoe zijn deze gefinancierd? Veel ondernemers hebben hun bedrijfsvermogen ‘vast liggen’ in onroerend goed of debiteuren, onderhanden werk en voorraden. Anderen hebben hun reserves in een effectenportefeuille gestopt. Vaak met het doel om op de lange termijn rendement te halen. Actieve ondernemers met reserves richten zich op groei van hun vermogen. Wanneer u staakt moet juist het geld op de korte termijn beschikbaar zijn. U moet er immers van leven. Van groei op lange termijn naar opbrengst op de korte termijn vanwege het noodzakelijk inkomen. De portefeuille is echter niet op korte termijn te verzilveren. Dat vraagt om timing, een degelijke financiële planning en een geleidelijke omvorming in fondsen die op de korte termijn ‘geld‘ opleveren. Kortom, het is allemaal niet ‘even‘ te regelen!

Een hoofdstuk apart is het onroerend goed. Niet alleen het bedrijfspand maar ook uw woon- en leefomgeving speelt een steeds belangrijker rol. Wonen en werken gingen steeds -gedurende uw ondernemerschap- hand in hand. Sommige wonen zelfs naast of boven de zaak. Winkels, bedrijfspanden en gecombineerde woon- en praktijkruimten. Verwevenheid alom. Loskomen van de zaak zal dan ook betekenen splitsing van zakelijk en privé. Dat heeft emotionele, financiële en fiscale gevolgen. Niet iets om ‘even‘ via de telefoon te regelen. Ook hier is het van belang ruimschoots de tijd te nemen voor doordenking, ontvlechting, mogelijke overdracht of verkoop en de oriëntatie op de nieuwe woonomgeving. Met de huidige situatie in de huizen- en onroerend goed markt voor bedrijfspanden is dit niet bepaald bij voorbaat een gelopen race. Kortgeleden had ik nog een situatie in behandeling waarbij de verkoop van het bedrijf geen doorgang kon vinden omdat het aspect ‘onroerend goed’ onvoldoende mogelijkheden bood om écht over te dragen. Had de persoon in kwestie zich rijk gerekend? Gemeten naar de maatstaf van de huidige marktwaarde wel. Maar vooral: ‘hij had zichzelf niet de tijd gegeven vooraf goed na te denken over oorzaak en gevolgen’. Een misrekening met fikse gevolgen!

Dan zijn er in dit kader nog te noemen de huwelijkse voorwaarden en testamenten. Veel ondernemers geven zich te weinig rekenschap van het feit dat dit drastisch zal wijzigen bij overdracht van het bedrijf. Afrekeningen, schenkingen en verrekenbedingen. Vooral bij de overdracht aan kinderen geeft dit zowel mogelijkheden als problemen. Ook hier is tijdige besluitvorming nodig, zo zijn zaken te sturen. Het is derhalve nodig om in een vroeg stadium dit soort zaken in kaart te brengen. Het optimaliseren van uw vermogenspositie mede in het licht van een mogelijke overgang naar een nieuwe generatie ondernemers verdient vroegtijdige aandacht. Financiële en fiscale planning gaan hier hand in hand. Kortom, het is een complex proces. Er zijn zakelijke aspecten en privébelangen die flink door elkaar kunnen lopen. Let dus op uw (privé)zaak!

Aan het geven van antwoorden op het gebied van bedrijfsopvolging gaan een aantal vragen vooraf. Aan wie gaat u eigenlijk overdragen? Waarom? Is dit de meest voor de hand liggende emotionele keuze of is het een rationeel besluit vanwege het feit dat het de beste kandidaat is? Vroeger vonden er veel ‘gedwongen’ overdrachten plaats, met alle gevolgen van dien. Een geschikte kandidaat is iemand die het bedrijf een stap verder kan brengen. Ik noem dit weleens het emotionele aspect van de bedrijfsoverdracht. Als organisatie adviseur en mediator pleit ik voor een stuk begeleiding en coaching van beide partijen. Vervolgens is er de vraag wat de waarde is van de onderneming. Dat is niet iets wat u onderling ‘even‘ kunt bepalen. Er moet minimaal een fiscale waardering plaatsvinden. Ook hier zie ik heel veel zaken verkeerd gaan. Stakende ondernemers die willen overdragen denken daar te makkelijk over. Ik kan u echter verzekeren dat de fiscus het één en ander met argusogen volgt. Ook zijn er nog ‘andere’ familieleden die graag willen weten of er geen bevoordeling is van broer of zus. Het zal niet de eerste familieruzie zijn die ontstaat door bedrijfsopvolging. Ook hier is begeleiding van een verstandige adviseur op z’n plaats!

Tenslotte moet u de gevolgen voor het personeel niet onderschatten. Spreek dus tijdig met elkaar over de toekomstige verandering. Als sluitstuk zou ik de financiering willen noemen. Is er een degelijk financieel plan, zijn er goede afspraken gemaakt met de bank? Zijn de onderhandse leningen voldoende zakelijk? Zijn er afspraken gemaakt bij calamiteiten en vroegtijdig overlijden van één der partijen? Ook dit zakelijk gedeelte kent veel valkuilen en attentiepunten. Een goed advies kan u behoeden voor veel ellende. Bespreek al deze zaken vooraf met uw bank en adviseurs. Een bedrijfsoverdracht doet u –over het algemeen– maar één keer. Zij doen dit een aantal malen per jaar!

Kortom, een bedrijfsopvolging vraagt tijd, aandacht en een goed advies. Maar zoals iemand mij kortgeleden vertelde: ‘Het genot van de rust en zekerheid blijft langer in mijn gedachten dan al die ingewikkelde bespreking en moeilijke beslissingen!’ Waarop hij in het zonnetje nog eens een trek nam van zijn Cubaanse sigaar terwijl in zijn rechterhand een mooie Bourgogne fonkelde in de middagzon.

hans@valeuraccountants.nl

Reageer

Je kan deze tags gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Terug

© Hans Klaasse.