Pijn en angst

Wat doen veranderingen met mensen? Het is vaak een proces van onzekerheid en angst. Angst voor het onbekende. Het individu moet veranderen. Dat doet soms pijn. Het individu is deel van een groep. Er moet dus  (nog) meer veranderen. Dat kost soms (nog) meer pijn. Is deze pijn te verzachten? Soms wel, soms niet!

 

Mensen streven naar zekerheid en veiligheid. Niet alleen privé maar ook in hun werk. Veranderen doet een aanslag op deze ‘comfort zone’. Dat doet soms pijn. Het voelt ongemakkelijk en het brengt sommigen in vertwijfeling. We zouden het liefst zeker willen zijn over onze huidige situatie maar ook over de toekomst. Dat is echter een utopie. Leven is veranderen. Groeien, krimpen, bloeien en aftakelen. Het hoort allemaal bij het leven. Hoe zit dit met het arbeidzame leven? Mensen maken veelal onderdeel uit van een ‘werkgemeenschap’, een organisatie. Ook daar is het streven naar zekerheid en voorspelbaarheid het motto. We willen graag weten hoe het ervoor staat. Helaas is dit niet altijd mogelijk. En toch wordt er in deze turbulente tijd op ieder individu een beroep gedaan zich aan te passen. Kleine veranderingen, vernieuwingen en verbeteringen gaan nog wel. Maar innovaties en drastisch reorganisaties roepen weerstand op. “Kunnen we het niet anders doen? Wat minder ingrijpend, misschien later of ‘nog even kijken’, moet het écht allemaal nu en op deze manier?” De roep om rust en zekerheid is niet meer van de lucht. Het is echter halve pijn. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden. Onuitgesproken angsten zorgen voor een nerveuze en gespannen situatie. De organisatie raakt langzamerhand in een pijnlijke kramp. Nu al? Er is nog niets concreets voorgevallen! De onzekerheid houdt mensen in de houtgreep en het risico op afhaken wordt met de dag groter. Weg draagvlak (als het er al was), weg mogelijkheid om samen deze ‘pijnlijke veranderslag’ succesvol te realiseren. Paniek? Nee!

Mensen vragen om aandacht. Ze willen serieus genomen worden. Ze voelen hun kwetsbaarheid op het moment dat ze voor moeilijke keuzes staan. “Wil ik wel, of wil ik niet?” Avonturen zonder bekende afloop trekken de meesten niet. Daarvoor gaan ze teveel op ‘zeker’. Bij veranderingen spelen dit soort gevoelens een bepalende rol. “Kan ik dit wel? Wat gaan ‘ze’ allemaal van mij verlangen?” Eigenlijk willen mensen gewoon rustig en bedaard hun werk doen. Al het gedoe er omheen zien zij als ‘extra ballast’, het maakt hen zenuwachtig en zij ervaren het als ‘ last’. “Is dit niet een somber beeld?” Ik denk het niet. Hoeveel weerstand brengt een verandering niet op de been?! Er zijn dikke boeken over geschreven, dure cursussen over gegeven en de ‘vaktechnische’ artikelen staan er bol van. Veranderkunde is (noodgedwongen) hot. De wereld om ons heen maakt dit noodzakelijk. Het lijkt echter soms een hobby voor adviseurs te zijn en een nachtmerrie voor hen die er (noodgedwongen) bij betrokken raken. Hoe is al deze ellende te voorkomen? Door niet te veranderen? Dat is geen optie! De echte oplossing zit in het serieus nemen van de mensen binnen de organisatie. Hen die het betreft. Rekening houden met hun angsten en onzekerheden. Dat is geen simpele opgave maar wel een heel uitdagende. De ‘veranderaar’ zal in de huid moeten kruipen van het individu. Hij moet ‘het verhaal’  niet alleen aanhoren maar er ook iets meedoen. Belangrijk is dat er een goed beeld is van de onzekerheid en de twijfels. Op welk niveau speelt dit zich af? Is het weg te nemen of te weerspreken?

Is de pijn te verzachten? Ja en nee, maar ze is -in ieder geval- wel dragelijker te maken.  Dat vraagt behendig en bestendig beleid. Geen valse verwachtingen wekken en geen overdreven emotionele reacties toe laten. Het gaat om de realiseerbaarheid van de verandering. Tijdige interventie en het stimuleren van ‘eigen’ inbreng van de betrokkene. Het gaat enerzijds om inlevingsvermogen van de ‘veranderaar’ en voldoende zelfreflectie van de betrokkene. Overschreeuw en overtrek deze reacties niet. Doe er iets mee. Iets goeds. Zoals het verzachten en dragelijker maken van de pijn door aandacht te geven of begrip te tonen. Zoals uw moeder -vroeger- deed als u huilend “Auh” riep of bang was in het donker!

hans@valeuraccountants.nl

Reageer

Je kan deze tags gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Terug

© Hans Klaasse.