Hervonden geluk

Kan uit iets vervelends iets moois ontstaan? Als adviseur heb je soms van die situaties waarvan de ‘Mediator in mij’ overdenkt: “Ja, dat is wel een mooie wending van deze hachelijke zaak!” Af en toe bemiddel ik in arbeidsconflicten. Als Mediator kom je dan schrijnende maar ook –aan de andere kant– leuke situaties tegen. Soms ietwat wat triest, maar nooit ontmoedigend. Zeker als er sprake is van een gedwongen vertrek vanwege de gezondheid. Mensen die niet meer opgewassen zijn tegen de spanning van de baan. Meestal de gevolgen van een burn-out. Goedsmoeds begin ik aan zo’n klus. Soms blijkt het slot heel verrassend te zijn!

Wat is een burn-out? Hoe ontstaat zoiets? Moet je er aanleg voor hebben? Bent uzelf de grote risicofactor? In toenemende mate is er sprake van een burn-out bij mensen die teveel hooi op de vork hebben genomen. Is het dus te voorkomen? Komt het altijd door het werk? Nee, het kan natuurlijk allerlei andere oorzaken hebben, het kunnen ook privézaken zijn of een combinatie van privéomstandigheden en de druk van het werk. In mijn praktijk als Mediator heb ik al een aantal personen gezien die ten gevolge van een burn-out uiteindelijk niet meer hun oude werk konden hervatten. Dat is zorgelijk!  Een dubbele teleurstelling? Mensen denken vaak in dit soort situaties negatief over hun kansen en mogelijkheden. Ik zorg er dan voor, samen met een reïntegratie coach en een arbeidsjurist, dat de oude arbeidsverhouding op een aanvaardbare wijze kan worden ontbonden en wordt omgezet in een dienstverband elders. Herplaatsing. Mijn ervaring is dat een nieuwe werkomgeving vaak helpt bij het herstel. De gevolgen van een burn- out worden vaak onderschat. Terugkomen in de oude werkomgeving –in dezelfde functie– is vaak heel lastig. Vandaar dat deskundigen benadrukken dat er –als het even kan– sprake moet zijn van ‘een nieuw begin’! Staat iedereen hiervoor open? Het is de kunst om binnen het team te werken aan een echte oplossing. Mensen die zichzelf kansloos achten weer kansrijk maken. Lukt dat altijd? Nee, helaas niet!

Hoe worden mensen door een burn-out getroffen? Uit een aantal persoonlijke waarnemingen merk ik dat een, letterlijk en figuurlijk, groeiende activiteitenlijst vaak de druppel is die de emmer doet overlopen. Vooral overbelasting die kan worden geassocieerd met veranderingen vanwege herstructurering, moeilijke marktomstandigheden of nieuwe activiteiten steekt momenteel de kop op. Er staan altijd weer nieuwe taken en deadlines te wachten. Ook al moet de organisatie afslanken onder de druk van bezuinigingen, de taken blijven liggen. Een steeds kleinere groep moet dezelfde hoeveelheid werk doen. De één gaat hier slimmer mee om dan de ander. Vooral mensen die niet kunnen delegeren of teveel perfectionist zijn worden dan het slachtoffer. Er is namelijk geen norm voor ‘genoeg’ bij deze personen. Een valkuil!

In sommige bedrijven is iemand die zijn of haar werk op tijd klaar heeft verdacht. “Zij werken vast niet hard genoeg!” Terwijl bij een objectieve waarneming blijkt dat deze personen juist hard, efficiënt en slim werken. Zij hebben gewoon een ander manier van werken. Mensen die zich beroepen op het goed kunnen delegeren zijn helemaal verdacht. Die houding wordt in een organisatie onder druk niet erg gewaardeerd. “Hij schuift alles naar een ander toe”, is vaak de voor de hand liggende redenering. Dit hoeft natuurlijk helemaal niet zo te zijn. Maar toch is het juist deze perceptie die bedreigend is voor mensen die plichtsgetrouwheid hoog in het vaandel hebben. Ik heb er velen mogen –of moeten– ontmoeten. Mensen die vastgelopen waren in hun werk. De knoop was niet meer te ontrafelen. Verstrikt in het zelf gevlochten net!

Mijn klant was zo’n dame. Een spontane –op het eerste gezicht wat gedienstige– charmante vrouw van eind dertig met een goed stel hersens. Iemand die zichzelf graag wegcijferde! Bescheiden als zij was vroeg zij weinig aandacht voor zichzelf, terwijl zij juist iemand was die op een natuurlijke wijze behoorlijk aanwezig was. Op een positieve en natuurlijke wijze wist zij de aandacht te trekken. Althans van de Mediator in mij! Ze had, zichtbaar, al veel te lang en te veel zaken naar zich toegetrokken. Alle problemen van haar afdeling kwamen, voor haar gevoel, bij haar terecht. De reden? “Als zij niet zou ingrijpen hadden klanten daar last van en zou de boel helemaal in het honderd lopen. Delegeren had geen zin. Ze moest het toch allemaal zelf doen. Niemand begreep hoe de vork precies in de steel zat. Afbreukrisico en klachten zouden het gevolg zijn!” Toen zij ook nog eens last kreeg van gezondheidsproblemen zei haar lichaam en geest: “stop”. Ze was door diepe dalen gegaan vertelde ze mij. Haar relatie was erdoor onder enorme druk komen te staan. Uiteindelijk had ze die maar beëindigd. Het leven had toch helemaal geen zin meer voor haar. Wat een uitzichtloos bestaan moet dat zijn voor deze ‘slachtoffers’! Slachtoffers van wie? Vooral van zichzelf! Men zit vaak gevangen in een zelf opgelegd benauwend plichtsbesef en een te sterk ontwikkeld verantwoordelijkheidsgevoel. Alles is van hen afhankelijk, zij moeten aan iedereen én overal aan denken terwijl zij vergeten zichzelf aandacht te geven. Ik had –om meerdere redenen– met haar te doen, slachtoffer van zichzelf!

Toen ik haar leerde kennen en ik een mediationtraject –of eigenlijk  meer een bemiddelingspoging– opstartte tussen de dame en haar werkgever hebben we veel gesproken over de oorzaak en de gevolgen. Niet omdat ik daar om vroeg. Maar zij moest haar verhaal kwijt. Klaarblijkelijk wist ik de juiste sfeer te scheppen waardoor ze volledig los kwam van de frustratie van het verleden. We hebben vervolgens met een aantal andere deskundigen gekeken naar een structurele oplossing. Weg uit het verstikkende milieu van verwachting en frustratie. Ze kon uiteindelijk voor een aantal dagen aan de slag bij een oud studievriendin. Die had, binnen haar kantoor, een uitgelezen taak voor haar. Op haar lijf geschreven. Ze fleurde –na een paar weken– zichtbaar op en zag weer de glans van het leven. Ik ontwaarde weer vechtlust en passie. “We moeten eruit komen, ik wil opnieuw beginnen!” Uiteindelijk hebben we overeenstemming weten te bereiken met de ‘oude’ werkgever. We troffen een goede financiële regeling. Alle partijen waren gelukkig met deze oplossing. Echt opnieuw beginnen. Hervonden geluk! De mediation had een succesvol verloop. Juist ook omdat bij iedere bijeenkomst haar weerbaarheid toenam. Gelukkig!

Ze had er weer zin in, vertelde ze mij. Een nieuwe start. Met haar kennis en verantwoordelijkheidsgevoel zou dat zeker lukken. “Laat dat verantwoordelijkheidsgevoel maar een beetje thuis”, was mijn reactie. Ze glimlachte geheimzinnig. “Ja, dat is misschien wel beter, laat ik maar rustig aan beginnen en nog wat energie over houden voor de écht leuke dingen van het leven!” Bij een kopje koffie en het nuttigen van de door haar meegebrachte taartjes, die zij vanwege het afronden van alle overeenkomsten wilde trakteren, vertrouwde ze mij toe: “Kortgeleden ben ik een heel leuke man tegen gekomen. Eigenlijk was ik niet op zoek. Maar het overkwam me gewoon. Na een verbroken relatie is dat best moeilijk. Verliefd tot over mijn oren. We voelen elkaar zo goed aan!” Ik feliciteerde haar met dit tweede hervonden geluk. “Weet hij van de situatie, je burn-out, af?” Weer lachte zij haar hagelwitte tanden bloot. “Ik heb hem ontmoet op een avond die ging over de verwerking van een burn-out. Hij kwam uit eenzelfde situatie. Onze relatie is van stonde aan heel intensief en bijzonder intens. Ik wist niet dat dit nog kon, maar ik word er helemaal door in beslag genomen, opgeslokt en de vlinders in mijn buik zorgen voor een tomeloze passie en energie!”. Ik voelde me enigzins verlegen bij deze intieme ontboezemingen. Opeens schoot mij iets te binnen en voor dat ik het wist ontglipte het mijn mond. “Nou dat is dan nog eens een mooi en spannend gevolg van een vervelende situatie, doe maar rustig aan, je kan je energie maar één keer gebruiken!”

Zij verslikte zich bijna in de koffie. Ik daarentegen deed net of er niets aan de hand was!

jklaasse@xs4all.nl Register Business Mediator hans@valeuraccountants.nl

Reageer

Je kan deze tags gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Terug

© Hans Klaasse.