Anders kijken naar conflicten

Als Mediator en Management Consultant maak je eigenlijk best wel veel mee. Mensen leren kennen, bijvoorbeeld. Waar mensen zijn, ontstaan conflicten. Helaas is dit de praktijk van alle dag. Zijn conflicten te voorkomen? Er zijn idealisten die denken van wel. Er zijn adviseurs die er alles aan doen om ‘conflictsituaties‘ te vermijden of op te lossen. Als Mediator en Management Consultant zie ik conflicten echter dagelijks ontstaan en tracht ik uiteraard een bijdrage te leveren om ze te beslechten. Met verstandige mensen lukt dit meestal wel. Toch zijn er mensen die met iedereen in conflict komen door hun gedrag, laakbare handelswijze en mentaliteit. “Ze halen soms letterlijk en figuurlijk het bloed onder je nagels vandaan”, hoorde ik onderlaatst iemand zeggen. Het is jammer dat de veroorzaker hier –meestentijds– zelf geen wroeging over heeft en het zelfs niet eens begrijpt waarom iedereen zo ‘vervelend‘ tegen hem of haar doet. Erger, de ander krijgt altijd de schuld!

Conflicten zijn dynamisch van aard. Ze ontstaan en kunnen daardoor worden voorkomen of opgelost. Daar zijn echter twee of meer weldenkende partijen voor nodig. Door misverstanden kunnen conflicten de kop opsteken. Als deze misverstanden worden weggenomen of uitgesproken is het probleem ook vaak opgelost. Conflicten kunnen zich ook (door)ontwikkelen. Groter, ingrijpender en complexer worden. Zo maken conflicten rustige, heftige en ‘gekoesterde’ fasen door. Dat het slecht is voor de mens(elijke gezondheid) en de morele status van de organisatie moge duidelijk zijn. Het valt mij als Mediator op dat weinig mensen in staat zijn een eerlijk en helder beeld van het conflict te schetsen. Hoe is het ontstaan, welke verkeerde besluiten liggen er aan ten grondslag en wat hebben jullie gedaan om het –voor elkaar– op een respectvolle manier te hanteren? Meestal komen conflicten tot ‘bloei’ omdat er onverenigbare belangen zijn. Ze ontstaan en worden manifest doordat het meestal symptomen zijn van een groter probleem. Onbetrouwbaarheid, je eigen straatje schoon vegen ten koste van anderen, je niet aan gemaakte afspraken houden en laakbaar gedrag vertonen kunnen (zelfs) leiden tot een conflict met iemand die wél integer en vanuit een gemeenschappelijk belang denkt. Het vreemde -of niet eigenlijk- is dat de veroorzaker vaak ‘de handen in onschuld wast’. Hij of zij ontkent alles! Bewust onbekwaam tot gemeenschappelijk denken of uitsluitend gericht op het eigen gewin. Het ontgaat de persoon in kwestie in ieder geval. ‘Ben ik soms de oorzaak?’  Zij stellen zichzelf dit soort vragen -simpelweg- nooit. Het zijn vaak pathologische leugenaars!’

Als Mediator heb je een zware dobber om mensen dit zelfinzicht (het eerlijk en onbevangen in de spiegel kijken) te verschaffen. Een ondankbare, maar noodzakelijke, taak. Het negeren –en niet accepteren– van eerlijke argumenten zal leiden tot het uitbreiden van het gedragsprobleem én het ontstaan van nieuwe conflicten. Zo komt er een repeterende breuk op gang. Het ene conflict speelt én het andere is in het premature stadium van ontstaan. Ik ken mensen die verschillende rechtszaken hebben lopen, zich sluimerende ongenoegens van gedupeerden op de hals halen en daarnaast in staat zijn nieuwe juridische procedures te laten ontstaan. En toch menen zij dat vooral zij ‘het slachtoffer’ zijn van die gemene boze buitenwereld. De verkeerde afspraken en slechte bedoelingen van derden. Als Mediator en Management Consultant heb ik de dure plicht om dit soort lieden te bewegen om een compromis te sluiten of simpelweg de consequenties van hun eigen gedrag te laten zien. Soms lukt dat, maar meestal is het een onbegonnen zaak omdat het diep geworteld zit in het karakter van de persoon in kwestie. Bij leiders zie ik soms –in meer of mindere vorm– verschijnselen van narcisme, autisme en een machtssyndroom. Dat maakt het allemaal wel heel lastig, maar niet minder boeiend. Nogmaals, ik voel het als mijn dure plicht om conflicten op te lossen. Daar moet je iets voor doen en laten. Hoe komen conflicten tot uiting? Wel, ze kunnen al heel lang onderhuids aanwezig zijn. Ze lijken onzichtbaar maar komen heel af toe even door middel van irritatie aan de oppervlakte. Ze kunnen bevestigd zijn. Partijen onderkennen dan dat er een conflict is of dreigt. Dan is er nog iets aan te doen! Er zijn ook mensen die niets als een conflict voelen- “We hebben gewoon een verschil van inzicht” -en anderen raken bij ieder meningsverschil direct in de conflictstress. Het levert echter altijd schade en (meestal) een vertrouwensbreuk op!

In geval van mijn rol als Mediator, Conflict Coach of Adviseur zijn de conflicten meestal al heel luid en duidelijk zichtbaar. Voelbaar, hoorbaar en te ruiken. De omgeving weet er van. Er zijn dan al heel wat stations gepasseerd! Er is nauwelijks nog een weg terug. In ieder geval gaat het in alle gevallen om het uiten van vijandige gevoelens, geschonden vertrouwen, verdedigen in plaats van overtuigen met argumenten en het zich afsluiten voor constructieve oplossingen. Het is vaak onwaarheden op halve waarheden stapelen. Ik ken mensen die het voor zichzelf hebben geaccepteerd dat er conflicten in hun leven zijn. Ze zijn onmachtig om zonder conflicten te leven. Het zal u duidelijk zijn: zij brengen hierdoor zichzelf en hun omgeving onherstelbare schade toe. Ik heb bij ervaring dat dit soort mensen zich laten leiden door negatieve gevoelens van angst, agressie, wantrouwen, een verkeerd zelfbeeld en een zelfbedacht ‘vijandbeeld’. Waar leiden deze conflicten toe? Schade, emotie en stress. Bij alle betrokkenen! Als gevoelens van onvrede zich niet kunnen uiten zal dit leiden tot vreemde en vijandige gedragingen waarbij het elkaar tegenwerken nog maar een milde uiting is. Veel erger is het dat het kan leiden tot fysiek geweld, verdachtmakingen, reputatieschade of een ‘kapot maken’ van de ander. Ik heb het al veel mensen horen zeggen en zien doen. Met open ogen en bij het volle bewustzijn zaken kapot maken! Ieder conflict is op te lossen. Maar omdat partijen niet willen –en later niet meer kunnen– ontstaat er veel geldelijk verlies, reputatieschade en menselijk verdriet. Ik sprak onderlaatst iemand die zich op geen enkele manier schuldig voelde aan een dreigend conflict, terwijl de gedupeerde partij –nota bene– vriendschap, gewilligheid en begrip toonde. Ik dacht: “Hoe lang zal het nog duren voordat een advocaat of  een Mediator weer een nieuwe vette opdracht tegemoet kan zien?” Ik wacht het maar geduldig af!

Anders kijken naar conflicten is anders naar jezelf kijken!

Reageer

Je kan deze tags gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Terug

© Hans Klaasse.