Een verstikkende atmosfeer

Open en eerlijke communicatie tussen mensen kan veel ellende voorkomen. Transparant, integer en betrokken leiderschap eveneens. Regelmatig zie ik in mijn mediationpraktijk de meest verschrikkelijke gevolgen van slechte communicatie en zelfingenomen directief leiderschap. Mensen die elkaar nauwelijks eerlijk in de ogen kijken en met liegen en bedriegen een ‘wankel gebouw’  in standhouden. Echter het verval slaat –vroeg of laat– ontegenzeggelijk toe. Onbewoonbaar. Jammer dat de slopershamer vaak het definitieve oordeel moet vellen. Er had nog het één en ander opgeknapt kunnen worden. De conflictcoach in mij ziet namelijk –bijna altijd– wel iets waardevols of authentieks door de puinhopen heen. Iets om je aan vast te houden en na herstel weer te koesteren!

Aan de buitenzijde ziet het er vaak nog redelijk uit. Hier en daar een scheurtje en wat afbladderende verf. Binnen is het echter een grote puinhoop. Er is geen samenhang of chemie meer. Ik kom bij bedrijven over de vloer waar de geur van verrotting en verval duidelijk is waar te nemen. Men heeft conflicten, ruzies en veel onderlinge ongenoegens. Niemand praat er echter over. Het personeel weet ervan, de klanten nemen het waar en de omgeving heeft het oordeel klaar. “Het klopt daar niet!” Conflicten en problemen staan nooit los van slechte dienstverlening aan de klanten. “Ze zijn daar niet betrouwbaar!” Als medewerkers lucht krijgen van onenigheid ‘aan de top’ gaat men zich intern en extern anders gedragen. Er is geen teamspirit meer en het ontbreekt aan positieve impulsen. Onderwijl blijft het rommelen in de ‘boardroom’. Moreel verval en eigen belang. Dit aftakelingsproces is alleen te keren door transparante, eerlijke en open communicatie!

Een aantal jaren geleden kwam ik in een situatie terecht waarbij de aandeelhouders met elkaar overhoop lagen. Althans één van de aandeelhouders had eigenlijk helemaal geen boodschap aan zijn mede-aandeelhouders, zijn medewerkers en –in de aard van de zaak- ook niet aan zijn klanten. Hij deed zijn eigen ding. Later bleek dat hij veel had te verbergen. Klanten waren ontevreden. De geest was uit de fles. Niemand kon er echter de vinger achter krijgen. Waarom waren de klanten zo ontevreden? De eigenaren deden er toch alles aan? De medewerkers deden toch hun best? Ja, deels bleek dit ook zo te zijn. Echter, één van de  aandeelhouders was daarbenevens heel erg druk met zichzelf bezig. Zijn eigen belangen. De tijd die hij moest besteden aan zijn klanten werd besteed aan andere zaken. Zo werd er –logischerwijs- weinig onderling over klanten en opdrachten gesproken en gedeeld. Gesprekken werden ontweken, contacten liepen via de mail. Immers, de waarheid mocht niet boven water komen. Het ‘gebouw’ moest in stand blijven. Totdat een aantal sleutelfiguren binnen het bedrijf de ‘knuppel in het hoenderhok’ gooiden. Ze waren het zat om langer als een pion gebruikt te worden. Katvangers en bliksemafleiders. De beerput ging open. De stank was niet te harden. De geslotenheid werd opgeheven. De waarheid kwam boven water. Hoe was het zover gekomen? Wel, het ontbrak binnen de onderneming aan gezonde samenwerking en integriteit. Een somber, zompig en benauwd klimaat. Er werd niet open gecommuniceerd. Noch met het personeel, noch onderling, noch binnen de directie. Te lang had men -tegen beter weten in- genoegen genomen met excuses, smoezen en leugens. Door verstikking ontstaat er verrotting. Ontwaar u dit ook binnen de organisatie –of het partnerschap– waar u werkt? Het is nog niet te laat. Maar dan moet er wel iets gebeuren. Gooi de ‘ramen’ open laat een frisse wind door de gelederen gaan, voordat het wél te laat is. Zie de problematiek onder ogen. De gevolgen van geslotenheid zijn namelijk meestentijds desastreus!

Deze geslotenheid ‘binnenskamers’ trof ik ook aan in een andere situatie. De leider bleek een ware dictator. Zijn wil was wet. De organisatiecultuur verstikkend. Een aantal getrouwen mochten af en toe delen in zijn plannen. De meeste van zijn managers werden kort gehouden. De informatie die zij kregen bleek in veel gevallen flink bezijden de waarheid te zijn. Enkele trawanten –onderdeel van de verdeel en heerspolitiek– bleken een dubbelspel te spelen. Ze waren minder trouw dan gedacht. In alle stilte werd een coup –en val voor de leider– opengezet. Gekantelde opzet! Uitgestelde wraak en ingehouden verontwaardiging. De ‘leider’ was in blinde razernij naar een advocaat gestapt. Het kwam tot een rechtszaak. De beerput ging ook hier open. Het bedrijf  leed er onder. De klanten liepen weg terwijl de beste mensen al waren vertrokken. De Raad van Commissarissen trok zich de haren uit het hoofd. De schade nam onvoorstelbare vormen aan. Als Mediator en conflictcoach ben je dan niet te benijden. Of wel? De situatie van ‘bleeding’ zijn wisten we gelukkig relatief snel te stoppen. Door de voortvarende aanpak kregen we het vertrouwen van alle betrokkenen. De ‘normale communicatie’ werd hersteld. Eerlijke informatie, open gesprekken en samenwerking. “Dat is een tijd geleden”, hoorde ik medewerkers zeggen. Door deze aanpak keerde het vertrouwen in de (nieuwe) leiding terug. De business moest weer worden opgepakt, aandacht voor klanten en focus op ‘de handel’. Ternauwernood wisten we het ‘gebouw’ te onderstutten en weer stap voor stap ‘bewoonbaar’ te maken. Een ‘mooi’ voorbeeld hoe slecht leiderschap en het gemis aan eerlijke communicatie iets ‘moois’ in verval kan brengen. Het zijn slechts twee voorbeelden uit de praktijk. De boodschap is echter helder. Een gezonde organisatie moet een fris klimaat van openheid, transparantie en samenwerking scheppen. Overal waar de macht teveel bij één persoon ligt ontstaat de neiging tot napraten, tegen beter weten in zwijgen en fakegedrag. Schijnbare rust en schijnheilige volgelingen!

Zorg voor een openheid, coöperatieve collegialiteit en een fris transparant klimaat. Geslotenheid en teveel eigen belang van de leidinggevenden richt veel schade aan!

 

 

Reageer

Je kan deze tags gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Terug

© Hans Klaasse.